ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೀಪ ಬೆಳಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಇದೆ. ದೀಪ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶದ ಪ್ರತೀಕವೂ ಹೌದು. ನಿತ್ಯ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ದೇವರ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಕ್ರಮ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಂದಿದೆ.
ದೀಪದ ಪ್ರಭೆ ಜ್ಞಾನ, ಭಕ್ತಿ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಶಾಂತ ಪ್ರಯಾಣದ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹೀಗೆ ದೀಪ ಬೆಳಗುವುದರ ಹಿಂದೆ ಅದ್ಭುತ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ.
ಅಜ್ಞಾನದ ವಿರುದ್ಧ ಜ್ಞಾನದ ವಿಜಯ
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬೆಳಕನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ರೂಪವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಅಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಬೆಳಕು ನಮಗೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ತರುತ್ತದೆ. ದೀಪದ ಪ್ರಕಾಶವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಗೊಂದಲವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟು ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಭೆ ಆತ್ಮದ ಸಂಕೇತ
ದೀಪವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅಲ್ಲೊಂದು ಜ್ವಾಲೆಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅದು ಏರುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆತ್ಮದ ಸಂಕೇತದಂತೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಂತರಿಕ ಆತ್ಮವು ದೇಹ ಮತ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಬದಲಾದರೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ದೈವಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಕೇತ
ಜ್ವಾಲೆಯು ಅಗ್ನಿ ಅಥವಾ ದೈವಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೈವಿಕ ಆಶೀರ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ
ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಅಹಂ
ಬತ್ತಿಯು ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದರೆ, ಎಣ್ಣೆಯು ದುರಾಸೆ, ಕೋಪದಂತಹ ಭೌತಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ದೀಪವು ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಬೆಳಕಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ
ಮೇಲ್ಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಅಗ್ನಿಯು ಸದಾ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಉನ್ನತ ಆದರ್ಶಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸಲು ಇದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ
ಸೃಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದು
ಮನೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿದಾಗ ಅದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ
ಶಾಂತ, ಪವಿತ್ರ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ
ದೀಪ ಒತ್ತಡ ತಗ್ಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿರವಾದ ಜ್ವಾಲೆಯು ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಮೂಲಕ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪಠಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಲ್ಲೊಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ
ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿ
ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ದೀಪದ ಪ್ರಭೆ ದೇವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಬತ್ತಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಂತೆ ಅವುಗಳು ಲೌಕಿಕ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ
